Đầu tháng 10, một người em đi cùng Cường hơn hai năm nhắn hỏi: nên chọn hướng nào để đi lâu dài? Cường không trả lời bằng một cái nghề. Cường gửi lại một công thức.
Phần lớn mình được dạy là cứ cộng thêm. Học thêm một kỹ năng, làm thêm một việc, mở thêm một sản phẩm. Cộng mãi thì cũng lớn lên, nhưng chậm, và mệt. Còn lợi thế thật sự của một con người, theo cách Cường nhìn, là một phép nhân.
Lợi thế tuyệt đối = Đam mê × Xuất sắc × Giá trị
Đam mê: làm mà thấy như đi chơi
Đam mê không phải là thích cho vui. Đam mê là khi làm việc đó mình không thấy đang làm việc. Người khác thấy mình cực, còn mình thấy như đang đi chơi. Không có cái này, mình sẽ bỏ cuộc ở chỗ khó đầu tiên.
Xuất sắc: chỗ mình khác người khác
Xuất sắc không có nghĩa là giỏi nhất. Xuất sắc là tìm ra chỗ mình khác biệt, rồi mài nó cho tới khi thành bậc thầy. Nếu con đường này thoả được đam mê và tạo ra giá trị lớn, thì phải đi tới mức master, vì sẽ có rất nhiều người cần mình.
Giá trị: khi người khác cần và sẵn lòng trả
Nhiều người dừng ở hai vế đầu. Đam mê có, giỏi có, mà vẫn khó sống. Vì thiếu vế thứ ba: biến cái mình làm thành thứ người khác cần, hiểu được, và sẵn lòng trả tiền. Đó là phần bán hàng và marketing. Tiền chạy theo giá trị, không chạy theo đam mê.
Kể cả khi làm miễn phí, vẫn phải làm thành một lời mời có giá trị cao, vì mình mãi mãi là người bán hàng.
Vì sao là phép nhân
Vì một vế bằng không thì cả phép tính bằng không. Có đam mê, có giá trị, mà không xuất sắc thì người ta tìm người khác. Có xuất sắc, có giá trị, mà không đam mê thì mình kiệt sức giữa đường. Có đam mê, có xuất sắc, mà không có giá trị thì mình làm hay mà không ai biết tới.
Và phép nhân này cần đường dài. Đam mê hay xuất sắc mà muốn tạo giá trị thì phải đi xa, phải dùng thể lực của mình, phải giữ sức. Đừng chạy nước rút cho một cuộc đua đường trường.
Ba câu hỏi để anh chị tự bắt mạch
- Việc nào mình làm mà quên giờ giấc, người khác thấy cực còn mình thấy vui?
- Trong việc đó, chỗ nào mình làm khác hẳn người cùng nghề?
- Ai đang cần đúng chỗ khác biệt đó, và họ đã từng trả tiền cho nó chưa?
Nếu câu thứ ba còn trống, đó chính là chỗ anh chị nên dồn sức trước.
Ghi chú bản mẫu: bài dựng từ lời anh Cường trong tin nhắn ngày 03/10/2026 và buổi chia sẻ ngày 23/10/2026. Anh Cường sửa chữ theo giọng mình trước khi đăng.