Khi bàn chuyện đưa AI vào công ty, mình dễ hỏi ngay: công cụ nào, giá bao nhiêu, ai sẽ dùng. Cường muốn anh chị hỏi một câu khác trước:
Em đang coi con người là nguồn lực hay là chi phí?
Câu hỏi nghe đơn giản. Nhưng câu trả lời quyết định gần như mọi thứ phía sau: cách mình giao việc, cách mình dùng công cụ, cách mình chia phần khi công ty làm ăn tốt hơn.
Cùng một bài toán, hai cách giải
Ví dụ Cường đưa ra trong buổi chia sẻ ngày 23/10: công ty có một bạn chuyên quay video bán hàng. Giờ AI làm được nhiều khâu, cắt dựng nhanh hơn hẳn.
Cách thứ nhất là coi bạn ấy là chi phí. AI làm được thì cho bạn nghỉ, mỗi tháng tiết kiệm được vài triệu tiền lương.
Cách thứ hai là coi bạn ấy là nguồn lực. Mua công cụ AI cho bạn, rồi nâng mục tiêu lên, từ 10 video lên 50 video. Dù kết quả chưa chạm hết mục tiêu mới, phần làm thêm được vẫn lớn hơn nhiều so với vài triệu tiết kiệm.
Mục tiêu của Cường không phải là cắt người. Mục tiêu là làm sao mỗi người tạo ra nhiều giá trị hơn: bớt làm việc giá trị thấp, để dồn sức vào việc giá trị cao. Đó là cái game mình hướng tới.
Cái khó nhất là phần tâm
Cái khó giải quyết nhất không phải là kỹ thuật, mà là con người, là cái phần tâm.
Kỹ thuật thì học vài buổi là dùng được. Thay đổi hành vi thì lâu hơn nhiều. Theo Cường, xây công ty, sửa quy trình có thể mất ba tháng, sáu tháng. Còn sửa con người thì phải tính bằng ba năm.
Nhân viên sợ AI cũng dễ hiểu. Họ sợ ông chủ đuổi, sợ mất việc. Gỡ nỗi sợ này không nằm ở công cụ. Nó nằm ở câu chủ doanh nghiệp nói với đội ngũ: nếu công ty kiếm thêm được năm đồng, anh em sẽ được chia lại trong đó. Và quan trọng là mình có nói câu đó một cách thật tâm, thật lòng hay không.
Cường gọi đó là khác biệt giữa hai kiểu tư duy. Một bên là tư duy tăng trưởng: em kiếm cho anh mười đồng, anh đưa lại em bốn, năm, sáu đồng. Một bên là tư duy "tao có thì mày bớt", dùng AI chỉ để cắt con người.
Con người cũng không cài một lần là xong. Cường nói vui: con người không có hệ điều hành gốc, bữa nay tốt, ngày mai xấu là bình thường. Vì vậy người dẫn dắt cần kỹ năng truyền đạt, truyền cảm hứng, chứ không chỉ một bản quy trình.
Không bao giờ thiếu nghề
Còn phía người lao động thì sao? Cường nói thẳng:
Không bao giờ thiếu nghề, chỉ có con người chịu thay đổi theo cái nghề hay không.
Ví dụ một bạn kế toán, khi phần mềm đã gánh phần lớn việc nhập liệu. Bạn có thể kiêm thêm việc pháp lý, việc nhân sự. Nếu sản phẩm đơn giản, đào tạo được, bạn hoàn toàn có thể chuyển sang bán hàng. Cái cản bạn nhiều khi là cái nhãn bạn tự dán lên mình: "em chỉ làm được kế toán". Mà nhãn đó là do mình tự dán thôi, đúng không?
Từ tập trung mục tiêu sang tận tâm phục vụ
Trong các nguyên lý Cường dạy, có một chỗ Cường đã đổi chữ. Trước đây là "tập trung mục tiêu". Giờ là "tận tâm phục vụ". Mục tiêu thì có thể theo đuổi bằng bất cứ giá nào. Tận tâm phục vụ thì buộc mình nhìn ra ngoài: nhìn khách hàng, nhìn nhân viên, và biết ơn họ.
Cường tin chính lòng biết ơn đó mới kết nối được nhân viên với khách hàng. Người chủ coi nhân viên là nguồn lực thì đầu tư cho họ lớn lên. Và người được đầu tư thì phục vụ khách bằng một cái tâm khác.
Ba câu hỏi để anh chị tự bắt mạch
- Nếu AI làm được một nửa việc của một bạn trong đội, mình sẽ cắt bớt người hay nâng mục tiêu cho bạn ấy?
- Đội ngũ của mình có biết, nếu công ty làm ra nhiều hơn, phần của họ nằm ở đâu không?
- Có ai trong đội đang tự dán nhãn "em chỉ làm được việc này" mà mình chưa giúp họ gỡ ra?
Câu trả lời cho câu đầu tiên thường nói lên cách mình đang nhìn con người.
Ghi chú bản mẫu: bài dựng từ lời anh Cường trong buổi chia sẻ ngày 23/10/2026. Anh Cường sửa chữ theo giọng mình trước khi đăng.